بزرگمهر ، منوچهر ، مترجم و مؤلف آثار فلسفی . در آذر ۱۲۸۹ در تهران به دنیا آمد. پدرش ، میرزا یوسف خان ملقب به علیم السلطنه ، از پزشکانی بود که دورة طب را در فرانسه گذرانده بود. بزرگمهر تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسة آمریکایی تهران به پایان برد و بعد از آن دوسال در مدرسة حقوق تحصیل کرد. در ۱۳۱۰ ش به انگلستان رفت و در رشتة حقوق تحصیل کرد.

بزرگمهر پیش از سفر به اروپا ادبیات فارسی و عربی را فراگرفت و بعداز بازگشت نیز تحصیل این دروس و مقدمات فقه و اصول و سپس فلسفه را ادامه داد. از اساتید وی مرحوم جلال الدین همایی ، محمود شهابی و بدیع الزمان فروزانفر را می توان نام برد. آشنایی بزرگمهر با زبان عربی و ادبیات فارسی ، در نثر وی تأثیر داشت . او با نوشته و ترجمه های متعدد خود منابع فراوانی از فلسفه های جدید و معاصر را در دسترس اهل فلسفه قرار داد و این کوشش وی موجب توجه به فلسفة تطبیقی در بیست سال گذشته شد. به پیشنهاد او بود که شهید مطهری جلسات درس هفتگی فلسفة تطبیقی را دایر کرد. (ادامه…)

بُرُقلُس ، فیلسوف نوافلاطونی یونان متأخر و نویسندة آثار فلسفی در قرن پنجم میلادی که فلسفة فلوطین (افلوطین) و اتباع او از جمله از طریق آثار وی در فلسفة اسلامی وفلسفة مدرسی تأثیر کرده است . نام او در یونانی پروکلوس است > دایرة المعارف فلسفه < ، ذیل “Proclus” ؛ > واژه نامة بزرگ دانشنامه ای لاروس < ، ذیل “Proclus” ). در منابع اسلامی از او با عنوان «دیادوخُس » (یا دیدوخس ) برقلس نام برده اند که در یونانی به معنای عَقیب (از پی آینده / جانشین ) است (ابن ندیم ، ص ۵۱۷؛ قفطی ، ص ۸۹). برقلس را از آن رو بدین لقب خوانده اند که افلاطونی مذهب و رئیس مدرسة افلاطون در آتن (آکادمی ) بوده است ( > ایرة المعارف فلسفه < ، همانجا). مسلمانان نام او را علاوه بر برقلس ، به صورتهای اَبَرقُلُس ( الافلاطونیة ، ص ۲۵۷)، بُرقلیس (عامری ، ص ۸۳) و فورقلس (شهرستانی ، ج ۲، ص ۱۵۷) و نیز برقلس افلاطونی (ابن ندیم ، همانجا) و برقلیس دهری (عامری ،همانجا) گفته اند. صفت دهری از آنجا بر وی اطلاق شده که در رساله ای از اندیشة یونانی قدَمِ عالَم دفاع کرده است ( رجوع کنید به دنبالة مقاله ). (ادامه…)

ارسطو فیلسوف دانشمند و معلم یونانی بود او در مقدونیه به دنیا آمد پدرش پزشک مخصوص شاه بود در سنین کودکی پدرش او را برای تحصیل در آکادمی افلاطون به آتن فرستاد .افلاطون در ارسطوی ۱۷ ساله شوق یادگیری تشخیط داد
ارسطو به مدت ۲۰ سال در اکادمی افلاطون ابتدا به عنوان محصل و بعد به عنوان معلم باقی ماند ارسطو در سال ۳۴۸ پیش از میلاد همزمان با درگذشت افلاطون آتم را ترک کرد و به مقدونیه بازگشت. او به مدت ۷ سال معلم خصوصی اسکندر پسر فیلیپ شاه مقدونیه بود بزرگترین متفکر دنیای قدیم معلم خصوصی کسی بود که بعدها بزرگترین رهبر جنگ طلب جهان یعنی اسکندر کبیر شد. میان شاگر و معلم پیوند دوستی محکمی به وجود آمد در سال ۳۳۶ پیش از میلاد اسکندر که ۲۰ سال داشت پس از مرگ پدر شاه مقدونیه شد. او با سرعت تصمیم گرفت که بزرگترین امپراطوری جهان را فتح کند و همین کار را نیز کرد.
ارسطو به آتن برگشت و مدرسه خود را به نان لوکیوم تاسیس کرد و در آنجا به کار خود ادامه داد ارسطو مشاهدات دقیقی داشت و به جمع آوری خلاصه کردن و طبقه بندی علوم شناخته شده جهانی پرداخت رویکرد نظام مند وی تاثیر بسیاری در تحول رشد روشهای بنیادی علوم در جهان غرب داشت. (ادامه…)

ادامه مطلب ویژگیهای سقراط

۲- فلسفه سقراط (متن کوتاهی از ویل دورانت – تاریخ تمدن-یونان باستان-فلسفه سقراط)

در پشت روش سقراط فلسفهای بود پر از گریز و طفره و تجاهل، مقدماتی و بی نظم، اما چنان واقعی که فیلسوف عملا برای آن از جان خود گذشت. در نظر اول، چنین به نظر میرسد که سقراط فلسفه ای ندارد; سبب اصلی این امر آن است که وی نظریه نسبی بودن معرفت را از پروتاگوراس پذیرفته بود، در هیچ مورد جزما و قطعا حکمی نمیکرد، و تنها چیزی که بر آن یقین داشت جهل خودش بود.

وی، گرچه به بیدینی محکوم شد، دست کم خدایان را با زبان ستایش میکرد، در مراسم مذهبی شهر شرکت میجست، و هرگز کسی از او سخن کفرآمیز نشنید. سقراط میگفت که در همه تصمیمات منفی مهم خویش از هاتفی درونی و قلبی، که یکی از آیات آسمانی است، تبعیت میکند. شاید این سخن نیز یکی از تجاهلات و طنزهای سقراطی باشد; و اگر چنین بوده، سقراط در حفظ و تثبیت آن توفیق کامل یافته است.

(ادامه…)